جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )

168

ايران وقضيهء ايران ( فارسي )

در آن ناحيهء ممتاز سوق الجيشى كه دسترسى به آن برايشان آسان است مستقر مىشوند . تا خواربار لشكر بزرگى را تأمين و بر سراسر خراسان اعمال نفوذ كنند . جمعيت اين اميرنشين بيشتر كردهاى زعفرانلو هستند و مقدارى هم تركهاى گرايلى و عدهء كمى ايرانى . مجموع جمعيت آن را به تفاوت از 90 تا 200 هزار ذكر كرده‌اند و لازم به تذكر نيست كه رقم كوچك‌تر به حقيقت نزديكتر است . درآمد ايلخانى شامل مقدارى باج است كه از هر خانوار و دكان‌ها در شهر و اراضى مزروع خارج شهر - دريافت مىدارد و مقدارى هم عايدات املاك خصوصى اوست . از اين درآمدها وى بايد خرج دستهء سوار خود را كه در سوارى ماهر و با تفنگ مسلح‌اند پرداخت كند . اين عده سوار كه روزگارى تقريبا هزار نفر بودند مىگويند ( شايد به ملاحظهء وضع جديد مرزى ) به 500 نفر كاهش يافته است . راههاى فرعى از قوچان قوچان به مشهد ( از راه جعفرآباد ، شورچاه ، رادكان ، چناران ، گناباد ، كاظم‌آباد ( 93 ميل ) رجوع شود به جى . بى . فريزر ( 1822 ) سفرى به خراسان . و سرآ . برنز ( 1832 ) مسافرت بخارا جلد سوم صفحات 74 - 75 و سروان ناپير ( 1874 ) نشريهء انجمن سلطنتى جغرافيائى و اودونوان ( 1880 ) كتاب واحهء مرو جلد اول . قوچان به سبزوار ( 69 ميل ) اودونوان ( 1880 ) در كتاب واحهء مرو جلد اول صفحهء 437 . قوچان به استرآباد ( از راه شيروان بجنورد و گرگان ) جى . بى فريزر ( 1823 ) كتاب سفرى به خراسان و ( 1834 ) مسافرتى در زمستان و سر . اى . برنز ( 1832 ) سفرى به بخارا جلد سوم . قوچان به شاهرود ( از راه شيروان بجنورد ، سمولقان جاجرم و بسطام رجوع شود به كتاب سرهنگ وال بيكر ( 1873 ) ابرهائى در مشرق زمين . و سروان ناپير ( 1874 ) نشريهء سلطنتى جغرافيائى و سرهنگ مك‌گرگور ( 1876 ) سفرى از طريق خراسان جلد دوم . قوچان به درگز . سروان ناپير ( 1874 ) نشريهء انجمن سلطنتى جغرافيائى .